Dumënia 13 de setëmber, n ucajion dla finissage de (Future) Paradise Gardens, la diejejima edizion dla Bienela Gherdëina cureda da Samuel Leuenberger, stlujerà ju cun n di dedicà al paesaje, si dimenscion culturela y tlimatica y per si capazità de purté a lum formes nueves che se met n relazion ala comunità. I vijitadëures ie nviei de passé duta la dumënia te Gherdëina tulan l’ucajion de se cunfrunté inò cun l cunzet y i lëures de (Futur) Paradise Gardens.
L di scumëncia dala 11.00 sa Pilat, (ulache n ruva su mé a pe, te 40 menuc, pian via dal zënter de Urtijëi) cun n talk ulache l fajerà pea l architet dl paesaje y artista dla Bienela Bas Smets y l autëur Vartan Karapetian, cun la muderazion dla ex Ministra per la Cultura taliana y presidënta atuela dla Human Foundation, Giovanna Melandri. La mëisa turonda esplurerà l raport danter paesaje, memoria, biodiversità y l mudamënt tlimatich, fajan n dialogh danter pratiches artistiches, proietazion dla cuntredes y patrimone culturel, per pensé do sun la trasfurmazions di ecosistems y sun la manieres de se nmaginé y stravardé i luesc ulache nëus vivon.
L’ancunteda sarà na ucajion per jì plu sot tla tematiches dla nrescida de Smets y Degrees of Elevation, la nstalazion che ie da udëi ala Bienela Gherdëina. L proiet ie unì svilupà dal dl’artist deberieda ala diretëura artistica Eliane Le Roux, aposta per l raion sa Pilat per nrescì la fazions dl mudamënt tlimatich tla Elpes.
Pra la mëisa turonda saral nce la prima prejentazion a livel europeich de The English Park, An Ecology of Memory in Yerevan, publicheda da Armenian Arts Council Editions, cun la prejënza dl autëur Vartan Karapetian. L liber tol tres la storia y l patrimone culturel dl English Park de Yerevan tulan ite cuntribuc de Norbert Peeters, Aram Pachyan y Marina Haroyan. La publicazion ie stata fata n ucajion dla United Nations Biodiversity Conference, l ancunteda nternaziunela dedicheda ala biodiversità, che sarà a Yerevan dai 19 ai 30 de utober 2026.
L talk durerà plu o manco 90 menuc. Per ruvé pra la manifestazion muessen pië via a pe da Urtijëi demez tulan l troi nr. 15, per ca. 40 menuc.
Dala 15:00 00, l publich ie nvià a fé pea debant pra l’ultima vijita meneda tla sëntes de espusizion dla Bienela a Urtijëi. La vijita scumencerà dal Info Point tla Sala Trenker y durerà plu o manco 90 menuc.
L di se stlujerà ju, dala 17:00 ala 19: 00, pra la nstalazion (Future) Paradise Gardens sun Plaza Stetteneck a Urtijëi, cun na azion performativa dedicheda ala cundivijion y ala cuntinuità dl verzon. L’architeta de paesaje Eva-Maria Schgaguler menerà l publich tres la plantes dla nstalazion ora ti dajan pea una, se damandan da pert dl publich na pitla dunfierta per sustenì l’ativiteies dla Vinzenzgemeinschaft de Gherdëina. N gest simbolich de cundivijion y de cura che ti lascerà pro ala plantes de jì inant sun si streda nce do la Bienela, trasfurman la nstalazion te na rë sterscia de relazions y respunsablteies. A chësta maniera devënta i vijitadëures che fej pea, i vardians dl daunì dl verzon dl paravis, persunifican la tematica dla Bienela Gherdëina 10, judan a chësta maniera dla trasfurmé te realtà.
Duc i apuntamënc dl di dla finissage, la ntredes ala sales dla mostres y ala vijita meneda che ie dala 15:00, ai 13 de setëmber, ie debant. L ne vën nia damandà prenotazion.
Bas Smets (1975, Hasselt, Belgio) viv y lëura danter Bruxelles y Paris. Bas ie l fundadëur dl studio de architetura dl paesaje Bureau Bas Smets y prufessëur tla Harvard Graduate School of Design. Si lëur va dai gran parcs publics nchin a zëntri storics, da nfrastrutures dl paesaje nchin a set cinematografics. L ie cunesciù per avëi svilupà ecologies urbanes nueves ulache la vegetazion, l fonz y l’ega fej nascer microclims che auza la resilienza dl ambient urban al mudamënt dl tlima. Tl zënter de si pratica iel truepa cunlaurazions cun scienziac y scienziates, artisć y artistes. N valgun proiec fai da permò, ie l Parc des Atelier LUMA a Arles, la lueges publiches ntëur la Catedrela de Notre- Dames a Paris, che ie al mumënt tl lëur de unì frabicà, y Building Biospheres dl padilion belga dla Bienela d’architetura de Unieja dl 2025 che ie stat svilupà deberieda al neurobiologh Stefano Mancuso.
Vartan Karapetian, storich d’ert y curadëur, nriej te si lëur la relazions danter ert, paesaje y memoria tres nrescides de archif, stories che ven cuntedes y proiec nterdisziplineres. Danter si ultima publicazions abinons, Haroutiun Galentz. The Form of Color (Skira), dedicà al’opra dl artist armenian-libanesc Haroutiun Galentz, y The English Park. An Ecology of Memory in Yerevan (Armenian Arts Council Editions).
Giovanna Melandri ie na manager y ex Minister dla Cultura dla Republica Taliana. Dal 2012 al 2022 iela stata presidënta dla Fundazion MAXXI, dajan n cuntribut al svilup nternaziunel dl museum. Ëila ie fundadëura y presidënta dla Human Foundation, na urganisazion che se dà ju cun la prumozion dl’inuvazion soziela, dla finanza a mpat y dl svilup sustenibl. Bel da ani incà lëurela pra la nterazion danter cultura, politica publica y inuvazion soziela, purtan inant la pert dla cultura coche motor de trasfurmazion dla sozietà.
Eva-Maria Schgaguler se nteressea dantaldut al raport danter la persones y l paesaje culturel y naturel, te si dimenscion storica y cuntemporana. Spartian i prinzips dla Cunvenzion europeica dl paesaje, nterpretea ëila l carater de uni luech sciche n resultat de n dialogh danter fatores naturei y ntervënc fai dala persones. Do avëi fat la laurea de trëi ani de architetura dl paesaje tl’Università de Genova, cun na tesi dedicheda ala scunanza di verzons storics, ala scumencià si esperienza prufesciunela tla BplusB a Amsterdam, se dajan ju cun proiec de zità y de lueges publiches. La à nscila fat n master de architetura dl paesaje tl College of Art de Edinburgh, lauran ora na tesi n con’ di verzons dla Hofburg de Persenon. Daldò ala laurà adum cun Dolar Landscape a Persenon, se dajan ju cun la planificazion dl paesaje a livel cumunel. Dal 2010 al 2016 ala fat pert ala grupa de Studio Vulkan a Zurigo, fajan pea pra truep proiec de paesaje y pianificazions urbanistiches. Danter l 2017 y l 2019 ala laurà tla Snøhetta Studio a Dispruch coche project managerin, ti jan do, danter l auter, al proiet dl Swarovski Orchard a Wattens. Dal 2016 incà lëurela coche architeta dl paesaje te si studio a Sëuc dal Scilier, lauran ora proiec tla Talia, tl’Austria y tla Svizra. Uni proiet nasc do avëi scutà su avisa l luech, se svilupan tres n pruzes che ie bon de mëter adum identità, sustenibltà y cualità estetica, ti dajan vita a sperses che ie scialdi nravisedes te si cuntest.